Agenda Veerkrachtige en Weerbare Samenleving: inzichten en praktijkvoorbeelden voor gemeenten en professionals

Op deze pagina vind je interventies, evaluaties en praktijkvoorbeelden uit de Agenda Veerkrachtige en Weerbare Samenleving (2023–2025) van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). Deze kennis helpt gemeenten en professionals om veerkracht en weerbaarheid in de praktijk te versterken.

De Agenda Veerkrachtige en Weerbare Samenleving van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is ontwikkeld om de veerkracht van de Nederlandse samenleving te versterken. Het doel is dat inwoners zich verbonden voelen, gelijke kansen hebben en beter in staat zijn maatschappelijke uitdagingen aan te gaan. De agenda sloot aan op de behoefte van gemeenten en professionals aan meer toepasbare kennis en handelingsperspectief. Na afronding eind 2025 is deze kennis hier samengebracht, zodat inzichten behouden blijven en direct bruikbaar zijn in de praktijk. Zo ondersteunen we gemeenten en professionals met concrete voorbeelden, interventies en lessen.

Aanpak en focus van de agenda

De agenda richtte zich op het versterken van de inzet van professionals en gemeenten op het gebied van veerkracht en weerbaarheid. Dit gebeurde via vier actielijnen: het versterken van expertise, het ontwikkelen en verbeteren van interventies, het versterken van samenwerking tussen stakeholders en het verder ontwikkelen van beleid.

Er werd gewerkt vanuit vier principes: behoeftegericht, preventief, gebiedsgericht en integraal werken. Dit is vertaald naar het ontwikkelen en uitvoeren van gemeentelijke interventies en het stimuleren van samenwerking. Kennis is onder andere online gedeeld via deze website en SocialeStabiliteit.nl, en door het organiseren van bijeenkomsten en conferenties. Dit gebeurde in nauwe samenwerking met gemeenten, maatschappelijke organisaties, kennisinstellingen en andere overheden.

Het budget van de agenda werd onder andere ingezet voor:

• landelijk en gemeentelijk onderzoek naar interventies
• het ondersteunen van lokale interventies via decentrale uitkeringen
• het opzetten van social labs om veerkracht en weerbaarheid van jongeren te versterken (met bijdrage van het ministerie van Justitie en Veiligheid)
• het ondersteunen van landelijke initiatieven en organisaties, zoals Fonds ZOZ en TerInfo
• deelname aan de SPUK Kansrijke Wijk binnen het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid om in de NPLV gebieden de inzet op het stimuleren van veerkracht en weerbaarheid te versterken

Documenten en praktijkvoorbeelden

Hier vind je een overzicht van documenten, evaluaties en andere opbrengsten uit de agenda, beschikbaar als pdf-download.

• Agenda Veerkrachtige en Weerbare Samenleving: de volledige pdf van de agenda.
• Monitor SPUK Kansrijke Wijk: met de SPUK Kansrijke Wijk ondersteunt het Rijk twintig kwetsbare gebieden binnen het NPLV om de leefbaarheid te verbeteren. De Monitor SPUK Kansrijke Wijk brengt in beeld welke interventies worden uitgevoerd, welke resultaten worden bereikt en waar kansen voor verbetering liggen.
• Evaluatieonderzoek Social Labs: deze eindrapportage beschrijft het evaluatieonderzoek van Social Labs in Amsterdam, Tilburg en Zoetermeer. In 2023 stelde het ministerie van SZW middelen beschikbaar voor deze gemeenten om de weerbaarheid van jongeren tegen jeugdcriminaliteit te versterken. Movisie voerde van april 2024 tot eind 2025 de monitoring en evaluatie uit.
• Onderzoek interventies Decentrale Uitkering 2023: dit onderzoek geeft inzicht in de uitvoering van interventies die zijn gefinancierd via decentrale uitkeringen van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Het laat zien hoe gemeenten en lokale partners werken aan weerbaarheid, sociale veerkracht en het voorkomen van maatschappelijke spanningen. Het onderzoek richt zich op wat is uitgevoerd, welke factoren daarbij hielpen of belemmerden en welke lessen dit biedt voor toekomstig beleid. Omdat veel interventies nog liepen, doet het rapport geen uitspraken over langetermijneffecten.
• Jaarverslag Fonds ZOZ: in dit jaarverslag komt de samenwerking tussen Fonds ZOZ en het ministerie van SZW naar voren in onder andere ‘Afgehaakt Nederland’ en ‘De burger en de overheid’, gericht op het herstellen van vertrouwen bij mensen die zich van de samenleving hebben afgekeerd. Daarnaast wordt aandacht besteed aan zachtere doelen, zoals verbinding, het erkennen van twijfels en ruimte voor moeilijke gesprekken.
• Mijn Schiedam: dankzij een decentrale uitkering van de gemeente Schiedam heeft het Stedelijk Museum Schiedam een impactonderzoek naar Mijn Schiedam kunnen uitvoeren. Dit initiatief, dat het museum van, door en voor de stad maakt, werkt aan veerkracht van Schiedammers door via het museum de wereld toegankelijk en betekenisvol te maken. In deze rapportage worden de kerninzichten van het onderzoek belicht.

Daarnaast zijn er zes praktijkverhalen waarin concrete ervaringen en geleerde lessen centraal staan. Deze laten zien hoe interventies in de praktijk uitwerken en welke inzichten dat oplevert.

Bekijk de samenvattende pdf