Nederland kent een lange traditie van gebiedsgericht werken en wijkvernieuwing. Sinds de Tweede Wereldoorlog investeren overheden en andere partijen om buurtverval te voorkomen. Aanvankelijk is het beleid vooral gericht op sanering, krotopruiming en reconstructie. In oude wijken worden ‘krotten’ gesloopt om plaats te maken voor economische functies, zoals grootschalige kantoorpanden, moderne winkelboulevards, verkeersdoorbraken en parkeergarages. Toen de ergste woningnood was verlicht, startte het Rijk met stadsvernieuwing: een langlopend programma voor de aanpak van verkrotte en leeglopende binnensteden. Midden jaren 90 waren de naoorlogse uitbreidingswijken aan de beurt, met het Grotestedenbeleid en het Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing.

In 2021 is de meta-analyse naar onderzoeksliteratuur, evaluaties en rapportages van aanpakken op wijkniveau uit het verleden uitgevoerd: ‘Lessen voor een nieuwe gebiedsgerichte aanpak’.

In het Experimentenprogramma Verduurzaming van Kwetsbare Wijken onderzoeken Platform31 en Nyenrode Business Universiteit, samen met 17 deelnemende gemeenten, hun partners en het Programma Aardgasvrije Wijken hoe de energietransitie kan worden benut om de kwaliteit van leven in kwetsbare wijken te verbeteren. Het doel van het programma is om strategieën en oplossingen te ontwikkelen die bijdragen aan integrale wijkverbetering, zodat dit uiteindelijk duurzame, leefbare en daarmee toekomstbestendige wijken oplevert.

De gemeente heeft vooral een regierol. Een belangrijk onderdeel daarvan is zowel intern verbinden (beleidssectoren) als extern verbinden met andere organisaties, instellingen en met bewoners. Bestuur en gemeenteraad nemen besluiten. De burgemeester kan verbindende en aanjagende rol vervullen. De uitvoering kan ook (deels) belegd worden bij externe organisaties, zoals in Rotterdam-Zuid gebeurt.

Zie ook:

‘Richting! Over het sturen op perspectief voor wijken’ (Verwey-Jonker Instituut)
‘Perspectief bieden’ (Verwey-Jonker Instituut)
‘Werken aan opgaven in de wijk’ (Platform31)
‘Het verhaal van NPRZ’ (Stichting Maatschappij en Veiligheid)