In het Nationaal Programma Arnhem-Oost krijgen inwoners hulp om grip te krijgen op hun geld, om zinvol werk te vinden of om zich in te zetten voor hun buurt en gemeenschap. In de vele activiteiten binnen de wijkaanpak is nabijheid een rode draad. “De grootste succesfactor is dat we nauw betrokken zijn bij de bewoners en hun behoeften in de buurt”, zegt programmabureaumanager Alesig Croes.

Huis vóór de wijk

Werken in nabijheid begint vaak met een plek in de buurt waar buurtbewoners elkaar kunnen vinden en waar zij gehoord worden. Huis vóór de Wijk is zo’n plek. Hier kunnen bewoners terecht voor allerlei activiteiten en voorzieningen. De sociale onderneming is een belangrijke schakel in de buurt Immerloo in Arnhem-Oost. Er zijn activerende leer- en werkplekken en activiteiten voor scholen en kinderen in de buurt. Het buurtklusbedrijf en de bibliotheek hebben er onderdak gevonden en in de brasserie verzorgen mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt onder meer schoolmaaltijden voor de naburige scholen. Ook de professionals van de wijkaanpak werken vaak vanuit ‘het Huis’.

“Huis vóór de Wijk is echt een briljant in de buurt”, vindt Croes. “De laagdrempeligheid van voorzieningen zoals deze is essentieel voor de wijkaanpak.” Als voorbeeld noemt Croes de manier waarop mensen zonder vast werk of dagbesteding geactiveerd worden. In Huis vóór de Wijk hebben kunnen mensen in hun eigen buurt aan de slag. “Mensen komen gewoon langs om koffie te drinken, en worden dan terloops gevraagd of ze de koffie niet ook een keer zouden willen komen inschenken.” Op die manier worden veel inwoners op een enthousiaste manier benaderd om bij te dragen aan hun buurt.

Nabijheid als succesformule

Nabijheid is tegenwoordig een veelgehoorde term in het sociaal domein. Dicht bij de burger en diens leefwereld staan en maatwerk bieden wordt breed gedragen als principe om maatschappelijke dienstverlening te verbeteren.
https://www.movisie.nl/publicatie/lexicon-nabijheid-sociaal-werk
1


In Arnhem-Oost wordt er op drie manieren concreet invulling gegeven aan ‘nabijheid’: 1) door de aanpak in te richten op buurtniveau, 2) met laagdrempelige locaties, en 3) door professionals in het sociaal domein de ruimte te geven om dichtbij huishoudens te staan.

Arnhem-Oost

Het Nationaal Programma Arnhem-Oost bestaat sinds 2023 en werkt vanuit het gebiedsplan en het uitvoeringsplan Arnhem-Oost aan het bevorderen van de leefbaarheid en vergroten van de veiligheid.
https://arnhem-oost.nl/downloads/
2


Als vertrekpunt is gekozen voor het versterken van de driehoek kind (jongere) – gezin (huishouden) – buurt. Samen met bewoners wordt bepaald welke aanpak het beste past Waar dat aansluit op de opgave, werkt Arnhem zoveel mogelijk in nabijheid van de buurt en de huishoudens.

Arnhem-Oost telt 54.745 inwoners, goed voor 32,7% van het totale aantal inwoners van Arnhem. In de vijf wijken binnen het programma leven twee tot drie keer zo veel gezinnen onder het sociaal minimum vergeleken met het landelijke gemiddelde. In een aantal wijken groeit één op de vier kinderen op in een bijstandsgezin en heeft één op de vijf huishoudens geregistreerde problematische schulden. Deze cijfers laten zien dat er een opeenstapeling aan uitdagingen speelt, maar ook dat de wijken een groot onbenut potentieel aan talent herbergen.

De aanpak omvat heel verschillende wijken: van historisch tuindorp tot nieuwbouwwijk, en van autochtone ‘volksbuurt’ tot gemengde wijken met diverse culturen. In het programma wordt daarom ook gesproken van een buurtgerichte aanpak. Elke buurt kent een eigen karakter en andere behoeften. In het kader van nabijheid worden activiteiten, zoals activeringstrajecten en broedplaatsen, zo veel mogelijk op buurtniveau georganiseerd.

 

Bron: Wijken – nationaal programma arnhem oost

Hulp bieden in voetbalshirts

Hoe nabijheid in de buurt werkt is te zien in de activiteit Geitenkamp Werkt. Professionals kregen nadrukkelijk de opdracht mee om ‘te doen wat nodig is’ in deze wijk. In samenwerking met de maatschappelijke tak van voetbalclub Vitesse – een club met veel aanhangers in deze buurt – en de sociale wijkonderneming ‘Enjoy and Learn’ werd besloten om gekleed in een Vitesse-shirt de wijk in te gaan. Daardoor bleek het veel makkelijker voor vrijwilligers en professionals om in gesprek te raken met buurtbewoners. Er werd bovendien eerst gevraagd hoe het met iemand gaat, in plaats van direct te focussen op werk.

Als bewoners in een werktraject zitten, kunnen ze erop rekenen dat coaches zich volop inzetten om mensen te bieden wat ze nodig hebben om het vol te houden. Croes vertelt hoe een werkcoach hiermee omgaat, aan de hand van een voorbeeld waarbij een kandidaat een afspraak vergeten is: “Dan belt de werkcoach hem op en vraagt of hij wel heeft ontbeten. Zo niet, dan springt hij gerust op de fiets om nog even een croissant en een sapje te halen voordat hij er langsgaat.”

“Nabijheid is een rode draad in ons programma en is kenmerkend voor de activiteiten die we doen. Naast de inwoner staan en doen wat nodig is.” – Alesig Croes, programmabureaumanager

Het huishouden centraal

De persoonlijke benadering blijkt ook uit de manier waarop professionals huishoudens of gezinnen centraal stellen in de schuldenaanpak. Het experiment ‘Immerloo schuldenvrij’, eerder beschreven op WijkWijzer.nl, is daar een goed voorbeeld van. Doorbraakcoaches bepalen er samen met het huishouden wat zij nodig hebben om uit hun situatie te komen. “Hun schulden bleken vaak helemaal niet de eerste zorg,” vertelt Croes. “Belangrijker was bijvoorbeeld dat een kind weer een bed kreeg om op te slapen. Of er bleek een tas vol ongeopende brieven te zijn, waarmee eerst iets moest gebeuren.” Wat huishoudens volgens Croes het meeste nodig hebben is aandacht en één op één begeleiding.

De betrokkenheid van professionals in Arnhem-Oost vraagt tijd en energie. Om in contact te komen met een gezin of huishouden bijvoorbeeld. En om vertrouwen op te bouwen om te kunnen werken aan een duurzame oplossing. Ook als het eerst mislukt, houden professionals de moed erin om iemand alsnog in de actiestand te krijgen. In het Nationaal Programma Arnhem-Oost krijgen zij de ruimte én aanmoediging om de nabijheid te bieden die zo cruciaal is voor het slagen van de wijkaanpak.